Bergamo

Donderdag 19 november vliegen we naar Milaan (Aeroporto di Milano Linate). Vanaf hier rijden we per touringcar naar Bergamo, waar we verblijven in het viersterrenhotel Hotel Excelsior San Marco, centraal gelegen in de zogenaamde benedenstad, de 'città bassa'. De componist Gaetamo Doniztti zag hier in Bergamo in 1797 het levenslicht, een feit dat Bergamo viert met een festival dat geheel aan hem is gewijd. Dit jaar richt het festival zich op de jaren dat Donizetti definitief zijn naam als operacomponist vestigde. Zijn carrière begon niet zozeer met de première van Anna Bolena in 1830. Voor die opera had Donizetti er al zo'n 30 geschreven waaronder L'esula di Roma die tot 1840 nota bene een van de meest opgevoerde opera's was.

Vrijdag 20 november verkennen we met een plaatselijke gids Bergamo. De stad heeft letterlijk twee gezichten, de 'città bassa' en de 'città alta', ofwel de beneden- en de bovenstad. Bergamo is een zeer oude stad, opgericht door de Kelten en oorspronkelijk Bergheim genaamd. Daarna kwamen de Romeinen, lokale heersers en eeuwenlang was Bergamo de continentale hoofdstad van de Venetiaanse Republiek. De Venetianen bouwden kolossale vestingmuren, op de Romeinse versterkingen. De bovenstad bleef zo onberoerd door de aanleg van een nieuwere stad aan de voet van de berg.
Deze avond kunt u in het kader van het Donizetti Opera Festival een voorstelling van de opera Le convenienze e inconvenienze teatrali van Donizetti zien. Deze komische opera past volledig in de traditie van theater-over-theater: een scherpe parodie op de eigenaardigheden, ijdelheden, rituelen, grillen en diepgewortelde pretenties van het operabedrijf met haar sterren en diva's.

Zaterdag 21 november gaan we naar de Santa Maria Maggiore Basilica. Er is een diepe en oude band tussen de stad en de Basiliek Santa Maria Maggiore. Toen begin 1100 de pest dood en verderf zaaide in heel Europa, besloten de inwoners van Bergamo de Maagd Maria om hulp te vragen: ze zwoeren een kerk aan haar te wijden als zij hen zou beschermen tegen de besmetting. De inwoners van Bergamo hielden woord en begonnen in 1137 met de bouw van de Santa Maria Maggiore. Ze pakten het groots aan in de navolgende eeuwen, met vele fresco's, stucwerk, wandtapijten en houten inlegwerk van de hand van de beroemde kunstenaar Lorenzo Lotto. De Santa Maria Maggiore is bovendien de laatste rustplaats van Gaetano Donizetti.
Deze avond kunt u een opvoering van L'esula di Roma bijwonen. Het was Donizetti's eerste echte triomf – en een beslissende mijlpaal – in het serieuze genre. De opera ging op Nieuwjaarsdag 1828 in Napels in première en de Napolitanen prezen onmiddellijk het werk de hemel in. Donizetti experimenteerde vrijmoedig met een aantal vaststaande gegevens uit de serieuze opera. Zo liet hij in dit verhaal over een Romeinse balling en zijn liefde voor de dochter van een Romeinse senator de eerste acte niet eindigen met een grootse finale maar met een terzet voor de drie hoofdpersonen (iets wat we later ook bij Verdi zien) en schreef hij een waanzinscène voor de senator (vandaag vertolkt door Luca Pisaroni).

Zondag 22 november bezoeken we de befaamde Academia Carrara. Een legaat van graaf Giacomo Carrara maakte de oprichting van deze Academia mogelijk. Giacomo Carrara stamde uit een rijke familie en gebruikte zijn fortuin om een grote verzameling schilderijen en sculpturen - vooral van de Venetiaanse school, maar ook van kunstenaars uit Lombardije, Toscanië en Vlaanderen - op te bouwen. Hij liet er speciaal een neoklassiek paleis voor bouwen.
In Teatro Donizetti staat vanmiddag Alahor in granata op het programma, een ‘melodrama’ over een familievete in Granada, dat door het publiek in Palermo werd onthaald als een ‘gelukkig midden tussen de schoonheid van de oude stijl en de impulsen van de nieuwe’.

Maandag 23 november rijden we eerst naar Milaan, waar onder leiding van een plaatselijke gids een stadswandeling maken door het historische centrum. Brandpunt van het stadsleven is natuurlijk het domplein met daarop de Duomo, een van de grootste en mooiste kerkgebouwen van Europa. In de loop van de middag vliegen we terug naar Nederland.