Santiago! We zijn er!

Van Léon naar Santiago hebben we per auto gedaan. Onderweg hebben we veel moois gezien in het stadje Astorga, tijdens een prachtige bergrit en in het dorpje O’Cebreiro waar het helaas plenste van de regen.

Uiteindelijk bereikten we ons einddoel dat we vierden met een heerlijke Gin-Tonic!

De stad bruist, ook al is het zeker nog geen hoogseizoen voor de pelgrims. Uiteraard hebben we ook een bezoek gebracht aan de kathedraal, de eindbestemming van de Camino met de relikwieën van de Heilige Jacobus.

Van Burgos naar León

Cultuur met een grote C
Vandaag bereikten we de stad Burgos. Voor de pelgrims een echt cadeau. Al van ver dient de stad zich aan en na het nodige wandelen komt de immense kathedraal allengs dichterbij.

Een bezoek aan dit complex, waar je als het ware van de ene kerk in de andere doorloopt is een absolute must. Het altaar is grootser dan groot en je proeft de historie. Zo bevindt zich hier ook de kist van de ridder El Cid, die (niet geheel onomstreden) vocht voor de herovering van Spanje op de Moren. De kist vulde El Cid met zand en liet geloven dat het gevuld was met goud om als onderpand te dienen.

Tijdens onze voorbereiding vierde de stad carnaval, uiterst beleefd, nauwelijks alcohol drinkende mensen op straat en veel leuk verklede kinderen, vaak als (u raadt het als) El Cid!

Van een Gaudí-paleis naar een kerkruïne met nieuwe bewoners
Op onze voorbereidende reis naar Spanje zijn we inmiddels in León aanbeland. Onder Nederlandse toeristen is de stad nog vrij onbekend, onder de Spanjaarden en pelgrims is het een stuk bekender. Sinds de middeleeuwen is León een een belangrijke stop is op de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. Aan de Plaza de San Marcelo staat Casa Botines, een van de vroege werken van Antoni Gaudí uit 1891-1892. Gaudí bouwde dit woonhuis met magazijn/kantoor voor een textielhandelaar in opdracht van Joan Homs i Botinàs. Uiteraard gaan we dit opvallende gebouw ook met de MUSICO-groep in april bezoeken!

De wandeling van Oncina de la Valdoncina naar Chozas de Abajo, begint net buiten de stad Léon. Een rustig en mooi traject, met als verrassing een kerkruïne met een aantal ooievaarsnesten erop!

Verharde bospaadjes en prachtige legendes

Vrijdag 13 februari 2026
Vandaag hebben we twee wandelingen van de camino-reis voorbereid. De eerste wandeling begint ten noorden van Pamplona en gaat door een prachtig glooiend landschap met voornamelijk verhard bospaadjes, langs een riviertje, zonder andere weggebruikers. De tweede wandeling begint bij de kathedraal van Pamplona en loopt via de oude stad naar de moderne buitenwijken tot aan de stadsgrens. De route staat heel duidelijk aangegeven en gaat meestal via een gedeeld pad voor fietsers en wandelaars. Twee totaal verschillende wandelingen, maar dat maakt de camino nou juist zo bijzonder! Hartelijke groeten uit Spanje! Taco Stronks & Remco Roovers

Zaterdag 14 februari 2026
De beste tijd om de Camino te lopen is april/mei of in het najaar. Toch komen we tijdens onze voorbereidende wandeling af en toe al een pelgrim tegen die de elementen trotseert!

Zondag 15 februari
Naast wandelen betekent een camino ook cultuur opsnuiven. En vandaag stond de dag in het teken van wonderen. De eerste wonderen voltrokken zich in Irache waar het innerlijke wonder (de prachtige kerk) en het uiterlijk wonder (een heuse wijnfontein) met elkaar om aandacht strijden.

Het andere wonder was zichtbaar in Santo Domingo de la Calzada. Hier worden een levende haan en kip in een speciale kooi gehouden ter nagedachtenis aan een middeleeuwse legende.

We besloten dat we het moesten voltooien met een wonder op ons bord en hadden een heerlijke lunch!

Een leyenda uit de middeleeuwen
Hoe zit dat nu met die levende kip en haan in de kerk van Santo Domingo de la Calzada. Een pelgrimsjongen werd op weg naar Santiago in Santo Domingo valselijk beschuldigd van diefstal en zonder pardon opgehangen. Zijn ouders vervolgden hun weg naar Santiago en op de terugweg deden ze deze onheilsplaats toch weer aan. Tot hun verbazing én vreugde hing hun zoon nog aan de galg, levend! De ouders renden naar de rechter die net genoot van een gebraden kippetje en haan. De rechter was ‘not amused’ met deze onnozele onderbreking van zijn maaltijd. ‘Als ik moet geloven dat de jongen nog leeft, dan kan ik evengoed geloven dat de gebraden kippen aan het spit tot leven komen en wegvliegen,’ sneerde hij. Waarop kip en haan van zijn bord wegvlogen…

Naar Pamplona

Alle wegen leiden naar….? Juist, Santiago. Wij zijn inmiddels aan onze Camino begonnen. Dit keer komen we niet in aanmerking voor een volledige aflaat, want we doen het in een rap tempo en maken ook van andere vervoersmiddelen dan de benenwagen gebruik. Zo brengt vandaag de trein ons naar Pamplona. We hopen dat deze inkorting ons niet euvel wordt geduid van boven af. De Camino is in ieder geval op vele plekken aanwezig in Spanje. We komen er wel!

Pamplona
Pamplona is de geboortestad van vioolvirtuoos Pablo de Sarasate. Een heel rijtje componisten schreef werk voor hem: Camille Saint-Saëns, Max Bruch, Édouard Lalo, Antonín Dvorák. Maar Pablo de Sarasate schreef zelf ook, vooral werk om zelf uit te voeren tijdens zijn tournees. Zijn bekendste werk is Zigeunerweise; toen Pablo de Sarasate dit werk schreef, dacht hij nog dat Hongaarse volksmuziek hetzelfde was als muziek van de Romani. De titel van het werk mag dan dus naar de Romani verwijzen, de gebruikte motieven komen uit de Hongaarse volksmuziek. Zo kan men in het laatste deel een thema uit de Hongaarse rhapsodie nr 13 van Franz Liszt herkennen.
Hieronder een virtuoze vertolking van Zigeunerwiesen door Itzhak Perlman in 1978.

Een korte geschiedenis over de camino

In april organiseert MUSICO Reizen een reis naar Santiago de Compostela. Voordat we vanaf morgen verslag doen van de voorbereidingen, eerst een geschiedenislesje:

De Camino de Santiago ontstond in de 9e eeuw, nadat volgens de overlevering het graf van de apostel Jakobus werd ontdekt in het huidige Santiago de Compostela. Vanaf de 10e en 11e eeuw groeide de pelgrimage uit tot een van de belangrijkste christelijke routes van Europa, naast Rome en Jeruzalem, en ontstonden vaste trajecten zoals de Camino Francés door Noord-Spanje. Na een periode van verval in de 16e tot 19e eeuw — door oorlogen, de Reformatie en veranderende religieuze opvattingen — raakte de route grotendeels in onbruik.

Sinds de tweede helft van de 20e eeuw beleeft de Camino een sterke heropleving, mede dankzij erkenning als UNESCO-Werelderfgoed en een groeiende belangstelling voor spirituele, culturele en sportieve pelgrimstochten.

De oudste reisgids naar Santiago
In de 12e eeuw was de pelgrimage naar Santiago de Compestela al zo geliefd, dat er zelfs een soort handboek voor is geschreven, de Codex Calixtinus. Hierin staan niet alleen gebeden, maar wordt ook uitgebreid over het leven van St. Jacobus geschreven én het bevat een reisgids voor de pelgrims. Welke routes kon men vanuit Frankrijk nemen, waar te overnachten, welke relieken onderweg te eren (met daarbij ook een lijstje ‘valse relieken’)? Ook de inwendige mens werd niet vergeten en als in een moderne restaurantgids nam men geen blad voor de mond waar het goed en waar het slecht toeven was.

Eerste bladzijde uit het Codex Calixtinus

Er zit muziek in het Codex Calixtinus
Het Codex Calixtinus bevat ook een deel met hymnes en kerkelijke gezangen, in een vroege vorm van polyfonie (meerstemmigheid).

Tweestemmig lied uit het Codex Calixtinus, de groene streep verdeelt de ‘notenbalk’ in een bovenstem en een onderstem

Voor de echte liefhebber hieronder de hymne ‘Dum Pater Familias’ uit het Codex Calixtinus, speciaal voor de pelgrims naar Santiago de Compostela. Het is een hymne met uitroepen in het met uitroepen in het Latijn, Duits en Vlaams. De hymne eindigt met de woorden: Herru Sanctiagu, Got Sanctiagu, E ultreia e suseia, Deus adiuva nos. (O Heer Santiago, o goede Santiago! Voorwaarts en verder, moge God ons helpen.

Santiago 2026 – we zijn op weg!

Dinsdag 10 februari 2025 – Schiphol – Het vertrek

In 2018 en 2019 liepen wij – Remco Roovers en Taco Stronks – langs twee verschillende caminoroutes naar Santiago de Compostela in Spanje. En nu keren wij weer terug naar Spanje, een land dat we sindsdien in ons hart hebben gesloten.

Het is onze jaarlijkse vakantie. Inderdaad, in februari. Als eigenaren van MUSICO Reizen willen we alleen met vakantie, als er geen andere reizen onderweg zijn. Zo kunnen we ongestoord door kleine of grote calamiteiten (even afkloppen) tot rust komen na een druk reisjaar.

Naar Spanje dus. Ondanks dat ik (Remco) door mijn spierziekte niet meer in staat ben een gehele camino lopend af te leggen, behouden de route, het landschap en vooral de mensen hun aantrekkingskracht.

Over die camino vertellen we u over enkele dagen meer. Vandaag vliegen we naar Madrid waar we beginnen met een kort stedentripje. U hoort binnenkort weer van ons!

Taco Stronks & Remco Roovers